BALANS IN DE NATUUR

Voor de familie Van der Valk is jagen meer dan een hobby: het is een traditie, een sociaal ritueel en een vorm van wildbeheer in één. ‘Het mooiste is dat je samen een activiteit beoefent waar jullie allemaal gepassioneerd over zijn,’ zegt Klaas van der Valk. En voor de familie is dat gevoel van saamhorigheid precies wat het belangrijkst is.

TEKST: MARTINE VAN DER DEIJL
FOTOGRAFIE: NOPOINT STUDIO'S

Klaas: ‘Jagen zit bij ons in de familie, velen van ons hebben het van jongs af aan meegekregen. Het is een sociaal gebeuren: je doet het echt met elkaar; niet alleen als lie€ebber van traditie en het buitenleven, maar ook als beheerder van de balans in de natuur. Samen bekijk je wat voor wild er in het veld aanwezig is, en uiteindelijk oogst je met elkaar. We jagen met veel familieleden die soms ook buiten Nederland wonen, daardoor hebben we ook jachtvelden in onder meer België, Duitsland, Engeland en Schotland, maar het meest actief zijn we in Nederland. Zo hebben we jarenlang bijgedragen aan het beheer op de Veluwe, waar we met een grote groep familieleden vooral op wilde zwijnen jaagden – de schade die deze dieren kunnen veroorzaken is een groot probleem. Zelf houd ik me bezig met kleinwildjacht: ik jaag rond Schiphol op ganzen, ten behoeve van de vliegveiligheid en schadebestrijding.’

'WE BELEVEN HET SPEL MET ONZE GASTEN WANNEER DAT MAAR MOGELIJK IS'

CIRCULAIRE KETEN

‘Jagen heeft misschien een negatieve klank, maar het is altijd gebaseerd op balans. Jacht draait om drie zaken: het beschermen, beheren en benutten van wat er in het veld leeft. Beschermen doe je voor de kwetsbare soorten, zodat hun voortbestaan niet in de verdrukking komt. Beheren gaat erom dat je weet welke dieren in een gebied leven, en dat je kun ingrijpen wanneer een bepaalde soort te talrijk wordt.

En benutten is meer dan schieten alleen: het draait om evenwicht, en dat bereik je via wildtellingen die inzicht geven in de populatieontwikkeling. Alles begint bij tellen en waarnemen, pas vanuit die resultaten bepaal je het evenwicht: welke soorten zorgen voor overlast, verkeersproblemen of schade, en waar dus wél of juist niet moet worden ingegrepen. Zo blijven wildpopulaties gezond. Waar mogelijk delen we het wild met onze gasten: een deel van wat we schieten komt namelijk op de menukaart in onze restaurants terecht – ‘voor de pot’, zoals wij dat noemen. Zo ontstaat een circulaire keten met respect voor het dier en waardering voor het product: een eerlijk, lokaal stukje vlees op je bord. Het schot zelf is eigenlijk het minst belangrijke onderdeel; er gaat zoveel aan vooraf. Eerst moet het juiste wild gevonden worden, vervolgens moet de windrichting bepaald worden en moet je binnen schootsafstand zien te komen om een goed schot te kunnen plaatsen – en is dat schot dan ook veilig te lossen? Dit zijn slechts enkele factoren waarmee rekening gehouden moet worden. Het is dan ook zeker niet altijd mogelijk om het juiste wild op het juiste moment binnen schot te krijgen. Eén knip met je vinger en het is gebeurd. Maar wat daarna volgt is minstens zo belangrijk: het wild wordt door jou of je hond opgehaald, verzorgd en uiteindelijk verwerkt tot een mooi gerecht op tafel.

VERBINDING

‘Als we met de familie jagen, is het jagen zelf niet eens het belangrijkste. Het gaat om het samenzijn. We komen ‘s ochtends bij elkaar, praten bij onder het genot van een kop koffie, en iedereen krijgt zijn instructies voordat hij naar zijn positie in het veld wordt gestuurd. Daarna komen we weer samen om te eten en te drinken en gewoon samen te zijn. Soms halen we iets bij de lokale snackbar, kippenpootjes zijn favoriet, en maken we er een gezellige nazit van. Tijdens het officiële jachtseizoen, van 15 oktober tot 31 december, doen we dat soms meerdere keren per week. Niet alleen om te jagen, maar het terrein moet ook worden onderhouden. Er komt echt heel veel bij kijken. Maar het mooiste is dat je samen bezig bent met een passie waar je veel tijd en energie in steekt, en die je deelt – dat is wat ons bindt. We gaan met elkaar om als vrienden, als gelijkgestemden: we zitten in hetzelfde vak en delen dezelfde hobby, wat maakt dat je heel dicht bij elkaar staat. Waar je elkaar ook tegenkomt, je hebt meteen die verbinding als familieleden. En dat is het belangrijkste